तंत्रज्ञान

डॉ. हर्गोविंद खुराना: अनुवांशिक शास्त्राचा पाया रचणारे महान भारतीय-अमेरिकन शास्त्रज्ञ

प्रास्ताविक : जेव्हा आपण आधुनिक विज्ञानाचा आणि विशेषतः अनुवांशिक शास्त्राचा (Genetics) विचार करतो, तेव्हा एका नावाशिवाय हा इतिहास पूर्ण होऊ शकत नाही – ते नाव म्हणजे डॉ. हर्गोविंद खुराना. एका छोट्याशा गावातून आलेला मुलगा जागतिक स्तरावर विज्ञानाची दारे कशी उघडतो आणि ‘नोबेल’ सारखा सर्वोच्च बहुमान कसा मिळवतो, ही कथा केवळ विज्ञानाची नाही, तर जिद्दीची आणि […]

डॉ. हर्गोविंद खुराना: अनुवांशिक शास्त्राचा पाया रचणारे महान भारतीय-अमेरिकन शास्त्रज्ञ Read More »

स्टीफन हॉकिंग: विज्ञानाच्या क्षितिजावरील अढळ ध्रुवतारा

स्टीफन हॉकिंग… हे नाव उच्चारताच आपल्या डोळ्यांसमोर येतो तो व्हीलचेअरवर बसलेला, संगणकाच्या सहाय्याने बोलणारा पण आपल्या बुद्धिमत्तेने संपूर्ण विश्वाचे रहस्य उलगडणारा एक महान शास्त्रज्ञ. अल्बर्ट आईनस्टाईन यांच्यानंतरचे सर्वात बुद्धिमान भौतिकशास्त्रज्ञ म्हणून त्यांच्याकडे पाहिले जाते. शारीरिक मर्यादा असूनही त्यांनी मानवी कल्पनाशक्तीला ज्या उंचीवर नेऊन ठेवले, ते खरोखरच अद्भूत आहे. ​या ब्लॉगमध्ये आपण स्टीफन हॉकिंग यांचा जन्म,

स्टीफन हॉकिंग: विज्ञानाच्या क्षितिजावरील अढळ ध्रुवतारा Read More »

भारतातील स्टार्ट-अप कल्चर आणि युनिकॉर्नचा धमाका : २०२५ मधील वास्तव

प्रास्ताविक एकेकाळी नोकरी मिळवणे हेच भारतीय तरुणांचे अंतिम ध्येय असायचे, पण २०२५ मध्ये हे चित्र पूर्णपणे बदलले आहे. आजचा भारतीय तरुण केवळ नोकरी मागणारा नाही, तर तो हजारो लोकांना नोकरी देणारा ‘उद्योजक’ बनत आहे. गल्लीबोळातील चहाच्या टपरीपासून ते मोठ्या सॉफ्टवेअर कंपन्यांपर्यंत प्रत्येक ठिकाणी ‘स्टार्ट-अप’ हा शब्द ऐकू येतोय. भारताने केवळ स्टार्ट-अप्सची संख्या वाढवली नाही, तर

भारतातील स्टार्ट-अप कल्चर आणि युनिकॉर्नचा धमाका : २०२५ मधील वास्तव Read More »

पायाभूत सुविधांचा विकास : वंदे भारत आणि बुलेट ट्रेनने बदलला भारताचा चेहरा

प्रास्ताविक भारतीय रेल्वेला ‘देशाची जीवनवाहिनी’ म्हटले जाते. पण गेल्या काही वर्षांत ही जीवनवाहिनी केवळ धावत नाहीये, तर ती आधुनिकतेच्या दिशेने मोठी झेप घेत आहे. एकेकाळी रेल्वे प्रवास म्हणजे उशीर, अस्वच्छता आणि संथ गती असे समीकरण होते. मात्र, २०२५ मध्ये हे चित्र पूर्णपणे बदलले आहे. ‘वंदे भारत एक्सप्रेस’चा वेग आणि ‘बुलेट ट्रेन’चे स्वप्न आता सत्यात उतरत

पायाभूत सुविधांचा विकास : वंदे भारत आणि बुलेट ट्रेनने बदलला भारताचा चेहरा Read More »

आरोग्य क्षेत्रातील क्रांती : डिजिटल हेल्थ कार्ड आणि नवीन लसींचा प्रभाव

प्रास्ताविक आरोग्य हीच खरी संपत्ती आहे, हे आपण सर्वांनीच मान्य केले आहे. परंतु, ही संपत्ती जपण्यासाठी लागणारी आरोग्य व्यवस्था आता पूर्णपणे बदलत आहे. २०२५ मध्ये आपण एका अशा वळणावर आहोत जिथे ‘आरोग्य’ आणि ‘तंत्रज्ञान’ यांचा सुंदर संगम झाला आहे. आता डॉक्टरकडे जाताना जुन्या फाईल्सचा ढिगारा नेण्याची गरज उरली नाही की नवीन आजारांना घाबरण्याची भीती. कारण,

आरोग्य क्षेत्रातील क्रांती : डिजिटल हेल्थ कार्ड आणि नवीन लसींचा प्रभाव Read More »

पर्यावरण आणि ग्रीन एनर्जी क्रांती : शाश्वत भविष्याकडे भारताची पावले

प्रास्ताविक आज आपण अशा युगात जगत आहोत जिथे प्रगतीची व्याख्या केवळ उंच इमारती किंवा वेगवान गाड्यांवर अवलंबून नाही, तर ती आपण आपल्या निसर्गाचे किती रक्षण करतो यावर ठरत आहे. ‘ग्लोबल वॉर्मिंग’ आणि ‘हवामान बदल’ यांसारखी संकटे दारावर उभी असताना, २०२५ हे वर्ष मानवजातीसाठी एक आशेचा किरण घेऊन आले आहे. ही आहे ‘ग्रीन एनर्जी क्रांती’ (Green

पर्यावरण आणि ग्रीन एनर्जी क्रांती : शाश्वत भविष्याकडे भारताची पावले Read More »

इस्रोची अंतराळात ऐतिहासिक भरारी : भारताच्या यशाची अंतहीन गाथा

प्रास्ताविक साध्या सायकलीवरून रॉकेटचे भाग वाहून नेण्यापासून ते चंद्राच्या दक्षिण ध्रुवावर तिरंगा फडकवण्यापर्यंतचा प्रवास म्हणजे ‘इस्रो’ची गौरवगाथा आहे. भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था (ISRO) आज जगातील आघाडीच्या अंतराळ संस्थांपैकी एक बनली आहे. भारताने केवळ कमी खर्चात मोहिमा यशस्वी केल्या नाहीत, तर संपूर्ण जगाला अंतराळ विज्ञानाची नवी दिशा दाखवली आहे. २०२५ मध्ये आपण मागे वळून पाहतो तेव्हा

इस्रोची अंतराळात ऐतिहासिक भरारी : भारताच्या यशाची अंतहीन गाथा Read More »

​AI क्रांती आणि मानवी जीवनाचा नवा चेहरा: २०२५ मधील वास्तव

प्रास्ताविक कधीकाळी आपण सायन्स फिक्शन चित्रपटांमध्ये जे पाहायचो, ते आज आपल्या डोळ्यासमोर प्रत्यक्षात घडताना दिसत आहे. ‘आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स’ म्हणजेच AI ने केवळ आपल्या मोबाईलमध्ये जागा मिळवली नाही, तर आपल्या विचार करण्याच्या आणि जगण्याच्या पद्धतीलाच एक नवा चेहरा दिला आहे. २०२५ मध्ये आपण अशा वळणावर उभे आहोत, जिथे तंत्रज्ञान आणि माणुसकी यांचे नाते अधिक घट्ट झाले

​AI क्रांती आणि मानवी जीवनाचा नवा चेहरा: २०२५ मधील वास्तव Read More »