साहित्य कथा

मराठी साहित्य कथा, विचारप्रधान लेखन, भावस्पर्शी कथा आणि वाचकांना विचार करायला लावणाऱ्या Web Stories.

नामदेव ढसाळ: विद्रोहाचा महाकवी आणि झुंजार नेता

“मराठी साहित्यात विद्रोहाचे नवे पर्व सुरू करणारे कवी नामदेव ढसाळ यांचा हा सविस्तर जीवनप्रवास आहे. दलित पँथरची स्थापना, त्यांचा राजकीय संघर्ष आणि त्यांच्या साहित्याने समाजाला दिलेली नवी दिशा जाणून घेण्यासाठी हा संपूर्ण लेख नक्की वाचा.”

नामदेव ढसाळ: विद्रोहाचा महाकवी आणि झुंजार नेता Read More »

​साहित्य अकादमी: भारतीय साहित्याचे मंदिर आणि लेखकांचा सर्वोच्च सन्मान

प्रास्ताविक : भारतासारख्या बहुभाषिक देशात साहित्याला एकत्र गुंफण्याचे काम करणारी जर कोणती सर्वात मोठी संस्था असेल, तर ती म्हणजे ‘साहित्य अकादमी’. भारताला स्वातंत्र मिळाल्यानंतर आपल्या देशातील विविध प्रादेशिक भाषांमधील साहित्याला प्रोत्साहन मिळावे आणि त्यांच्यात समन्वय राहावा, या उद्देशाने या संस्थेची स्थापना करण्यात आली. “साहित्य अकादमी पुरस्कार मिळणे” हे प्रत्येक भारतीय लेखकाचे एक मोठे स्वप्न असते.

​साहित्य अकादमी: भारतीय साहित्याचे मंदिर आणि लेखकांचा सर्वोच्च सन्मान Read More »

​ज्ञानपीठ पुरस्कार: भारतीय साहित्यातील ‘नोबेल’ आणि त्याचा गौरवशाली इतिहास

प्रास्ताविक : ​नमस्कार वाचकहो! साहित्याच्या जगात जसा जागतिक स्तरावर ‘नोबेल’ पुरस्काराचा दबदबा आहे, तसाच भारतात साहित्यातील सर्वोच्च सन्मान म्हणून ‘ज्ञानपीठ पुरस्कार’ ओळखला जातो. प्रत्येक लेखकाचे, कवीचे एक स्वप्न असते की, आपल्या लेखणीला या पवित्र पुरस्काराचा स्पर्श व्हावा. भारतीय संस्कृतीमध्ये ज्ञानाला अनन्यसाधारण महत्त्व आहे आणि ज्ञानपीठ पुरस्कार हा त्याच ज्ञानाचा आणि प्रतिभेचा सोहळा आहे. गेल्या अनेक

​ज्ञानपीठ पुरस्कार: भारतीय साहित्यातील ‘नोबेल’ आणि त्याचा गौरवशाली इतिहास Read More »

दामोदर मावजो: कोकणी साहित्याचा जागतिक आवाज आणि ५७ वे ज्ञानपीठ विजेते

प्रास्ताविक : ​जेव्हा आपण भारतीय साहित्याचा विचार करतो, तेव्हा प्रादेशिक भाषांमधील साहित्याला एक वेगळेच महत्त्व असते. गोव्याच्या मातीतील सुगंध आणि तिथल्या माणसांच्या साध्या पण गुंतागुंतीच्या जीवनाला ज्या लेखकाने आपल्या शब्दांतून जिवंत केले, ते नाव म्हणजे दामोदर मावजो. कोकणी भाषेतील साहित्याला ‘ज्ञानपीठ’ सारखा सर्वोच्च बहुमान मिळवून देणारे ते दुसरे लेखक आहेत. मावजो यांचे साहित्य केवळ मनोरंजनासाठी

दामोदर मावजो: कोकणी साहित्याचा जागतिक आवाज आणि ५७ वे ज्ञानपीठ विजेते Read More »

भालचंद्र नेमाडे: मराठी साहित्यातील ‘हिंदू’ महाकादंबरीकार आणि ‘देशीवादा’चे प्रणेते

प्रास्ताविक : ​मराठी साहित्यात अनेक लेखक आले, ज्यांनी वाचकांना केवळ कथा सांगितल्या. पण असे मोजकेच साहित्यिक आहेत ज्यांनी साहित्याचा प्रवाहच बदलून टाकला. त्यातील सर्वात अग्रगण्य नाव म्हणजे भालचंद्र नेमाडे. १९६३ मध्ये जेव्हा त्यांची ‘कोसला’ ही कादंबरी प्रकाशित झाली, तेव्हा मराठी साहित्य विश्वात एक असा भूकंप झाला ज्याचे हादरे आजही जाणवतात. नेमाडे हे केवळ कादंबरीकार नाहीत,

भालचंद्र नेमाडे: मराठी साहित्यातील ‘हिंदू’ महाकादंबरीकार आणि ‘देशीवादा’चे प्रणेते Read More »

​वि. वा. शिरवाडकर (कुसुमाग्रज): मराठी साहित्यातील धगधगता सूर्य आणि शब्दांचे प्रभू

प्रास्ताविक : ​”मराठी मातीचा अभिमान आणि मराठी भाषेचा स्वाभिमान” जर कोणाच्या शब्दांतून सर्वात प्रभावीपणे व्यक्त झाला असेल, तर ते नाव म्हणजे विष्णू वामन शिरवाडकर. अवघ्या महाराष्ट्राला ते ‘कुसुमाग्रज’ या नावाने परिचित आहेत. कुसुमाग्रज हे केवळ एक कवी नव्हते, तर ते एक विचार होते, एक क्रांती होती. त्यांच्या कवितांनी गुलामीविरुद्ध आवाज उठवला, तर त्यांच्या नाटकांनी मानवी

​वि. वा. शिरवाडकर (कुसुमाग्रज): मराठी साहित्यातील धगधगता सूर्य आणि शब्दांचे प्रभू Read More »

​वि. स. खांडेकर: मराठी साहित्यातील ‘ययाती’कार आणि ध्येयवादी महामेरू

प्रास्ताविक : ​मराठी साहित्याचा इतिहास ज्या लेखकाचा उल्लेख केल्याशिवाय पूर्ण होऊ शकत नाही, ते नाव म्हणजे विष्णू सखाराम खांडेकर उर्फ वि. स. खांडेकर. मराठी साहित्याला जागतिक स्तरावर ‘ज्ञानपीठ’ मिळवून देणारे ते पहिले साहित्यिक. खांडेकरांचे साहित्य म्हणजे केवळ मनोरंजनाचे साधन नव्हते, तर ते समाजाला दिशा देणारे एक दीपस्तंभ होते. त्यांनी आपल्या लेखनातून मानवी मनातील द्वंद्व, ध्येयवाद

​वि. स. खांडेकर: मराठी साहित्यातील ‘ययाती’कार आणि ध्येयवादी महामेरू Read More »

अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन: मराठी अक्षरांचा महाकुंभ आणि भाषेचा उत्सव!

प्रास्ताविक मराठी भाषा म्हणजे केवळ संवादाचे माध्यम नाही, तर तो आपल्या संस्कृतीचा श्वास आहे. या भाषेचा आणि साहित्याचा गौरव करणारा सर्वात मोठा सोहळा म्हणजे ‘अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन’. वर्षातून एकदा भरणारा हा अक्षरांचा महाकुंभ केवळ लेखकांचा नाही, तर तमाम मराठी रसिकांचा उत्सव असतो. आजच्या या विशेष ब्लॉगमध्ये आपण या संमेलनाचा गौरवशाली इतिहास आणि त्याचे

अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन: मराठी अक्षरांचा महाकुंभ आणि भाषेचा उत्सव! Read More »

राष्ट्रीय विज्ञान कथा दिन २०२६: इतिहास, महत्त्व आणि कल्पनाशक्ती

प्रास्ताविक तुम्ही कधी विचार केला आहे का की, आज आपण जे स्मार्टफोन्स वापरतो, जे रोबॉट्स पाहतो किंवा अंतराळ प्रवासाच्या गप्पा मारतो, या सर्व गोष्टी एकेकाळी कोणाची तरी निव्वळ ‘कल्पना’ होती? विज्ञान आणि कल्पनाशक्ती यांच्यातील हा जो दुवा आहे, तोच ‘विज्ञान कथां’च्या (Science Fiction) माध्यमातून मांडला जातो. दरवर्षी २ जानेवारी रोजी जगभरात ‘राष्ट्रीय विज्ञान कथा दिन’

राष्ट्रीय विज्ञान कथा दिन २०२६: इतिहास, महत्त्व आणि कल्पनाशक्ती Read More »