डॉ. हर्गोविंद खुराना: अनुवांशिक शास्त्राचा पाया रचणारे महान भारतीय-अमेरिकन शास्त्रज्ञ

प्रास्ताविक : जेव्हा आपण आधुनिक विज्ञानाचा आणि विशेषतः अनुवांशिक शास्त्राचा (Genetics) विचार करतो, तेव्हा एका नावाशिवाय हा इतिहास पूर्ण होऊ शकत नाही – ते नाव म्हणजे डॉ. हर्गोविंद खुराना. एका छोट्याशा गावातून आलेला मुलगा जागतिक स्तरावर विज्ञानाची दारे कशी उघडतो आणि ‘नोबेल’ सारखा सर्वोच्च बहुमान कसा मिळवतो, ही कथा केवळ विज्ञानाची नाही, तर जिद्दीची आणि […]

डॉ. हर्गोविंद खुराना: अनुवांशिक शास्त्राचा पाया रचणारे महान भारतीय-अमेरिकन शास्त्रज्ञ Read More »

बजेट २०२६: सामान्य माणसाच्या खिशावर काय परिणाम होणार? संपूर्ण विश्लेषण

प्रास्ताविक : नमस्कार रसिक वाचकहो! दरवर्षी फेब्रुवारी महिना उजाडला की सर्वांचे लक्ष लागते ते संसदेकडे, कारण तो काळ असतो देशाच्या ‘बजेट’चा म्हणजेच अर्थसंकल्पाचा. २०२६ चा हा अर्थसंकल्प भारताच्या आर्थिक प्रवासातील एक महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे. “माझ्या खिशातून किती टॅक्स जाणार?” “भाजीपाला आणि इंधन स्वस्त होणार का?” असे अनेक प्रश्न तुमच्या मनात असतील. याचबरोबर देशाची

बजेट २०२६: सामान्य माणसाच्या खिशावर काय परिणाम होणार? संपूर्ण विश्लेषण Read More »

स्टीफन हॉकिंग: विज्ञानाच्या क्षितिजावरील अढळ ध्रुवतारा

स्टीफन हॉकिंग… हे नाव उच्चारताच आपल्या डोळ्यांसमोर येतो तो व्हीलचेअरवर बसलेला, संगणकाच्या सहाय्याने बोलणारा पण आपल्या बुद्धिमत्तेने संपूर्ण विश्वाचे रहस्य उलगडणारा एक महान शास्त्रज्ञ. अल्बर्ट आईनस्टाईन यांच्यानंतरचे सर्वात बुद्धिमान भौतिकशास्त्रज्ञ म्हणून त्यांच्याकडे पाहिले जाते. शारीरिक मर्यादा असूनही त्यांनी मानवी कल्पनाशक्तीला ज्या उंचीवर नेऊन ठेवले, ते खरोखरच अद्भूत आहे. ​या ब्लॉगमध्ये आपण स्टीफन हॉकिंग यांचा जन्म,

स्टीफन हॉकिंग: विज्ञानाच्या क्षितिजावरील अढळ ध्रुवतारा Read More »

प्रेम टिकवायचे असेल तर हे करा: सुखी आणि दीर्घकाळ टिकणाऱ्या नात्याची गुरुकिल्ली

प्रास्ताविक :प्रेम… अडीच अक्षरांचा हा शब्द जितका सुंदर आहे, तितकाच तो जपण्यासाठी मेहनत लागते. सुरुवात खूप छान होते, पण काळानुसार नात्यात दुरावा किंवा मतभेद येऊ लागतात. मग प्रश्न पडतो की, “आमचं प्रेम पहिल्यासारखं का राहिलं नाही?” किंवा “प्रेम टिकवायचे असेल तर नक्की काय करावे?” मित्रांनो, नाते टिकवणे ही एक कला आहे आणि ती कोणालाही आत्मसात

प्रेम टिकवायचे असेल तर हे करा: सुखी आणि दीर्घकाळ टिकणाऱ्या नात्याची गुरुकिल्ली Read More »

छत्रपती शिवाजी महाराज: स्वराज्य संस्थापक आणि आदर्श राजाचा संपूर्ण इतिहास

प्रास्ताविक : ​”प्रतिपच्चंद्रलेखेव वर्धिष्णुर्विश्ववंदिता शाहसूनोः शिवस्यैषा मुद्रा भद्राय राजते।” हे केवळ राजमुद्रेवरील शब्द नाहीत, तर एका सुवर्णयुगाची नांदी होती. ज्या काळात रयतेवर अन्याय होत होता, आया-बहिणींची अब्रू सुरक्षित नव्हती आणि धर्मावर संकट होते, अशा अंधकारमय काळात सह्याद्रीच्या कुशीत एक तेज चमकले – ते म्हणजे ‘शिवराय’. छत्रपती शिवाजी महाराज हे केवळ एक योद्धे किंवा राजा नव्हते,

छत्रपती शिवाजी महाराज: स्वराज्य संस्थापक आणि आदर्श राजाचा संपूर्ण इतिहास Read More »

पत्रकार दिन: लोकशाहीचा चौथा स्तंभ आणि बाळशास्त्री जांभेकरांचा वारसा

प्रास्ताविक : “लेखणीची तलवार आणि शब्दांची ढाल!” असे ज्या व्यवसायाचे वर्णन केले जाते, तो म्हणजे पत्रकारिता. लोकशाहीचा चौथा स्तंभ म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या पत्रकारितेचा प्रवास महाराष्ट्रात अतिशय रोमहर्षक राहिला आहे. दरवर्षी ६ जानेवारी हा दिवस आपण ‘पत्रकार दिन’ म्हणून मोठ्या उत्साहात साजरा करतो. पण तुम्हाला माहीत आहे का, या दिवसाचे महत्त्व काय आहे? हा दिवस केवळ

पत्रकार दिन: लोकशाहीचा चौथा स्तंभ आणि बाळशास्त्री जांभेकरांचा वारसा Read More »

जागतिक ब्रेल दिन: अंधारातून प्रकाशाकडे नेणारी सहा ठिपक्यांची किमया!

प्रास्ताविक ‘जागतिक ब्रेल दिन: लुई ब्रेल यांचा इतिहास आणि महत्त्व’. कल्पना करा, जर तुम्हाला एका क्षणात जगातील सर्व रंग आणि दृश्ये दिसणे बंद झाले तर? केवळ स्पर्शाच्या जोरावर जगणे किती कठीण असेल? पण म्हणतात ना, “गरज ही शोधाची जननी असते.” दृष्टी नसलेल्या व्यक्तींसाठी ज्ञानाचे दरवाजे उघडणाऱ्या एका महान क्रांतीचा जन्म झाला, ज्याला आपण ‘ब्रेल लिपी’

जागतिक ब्रेल दिन: अंधारातून प्रकाशाकडे नेणारी सहा ठिपक्यांची किमया! Read More »

अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन: मराठी अक्षरांचा महाकुंभ आणि भाषेचा उत्सव!

प्रास्ताविक मराठी भाषा म्हणजे केवळ संवादाचे माध्यम नाही, तर तो आपल्या संस्कृतीचा श्वास आहे. या भाषेचा आणि साहित्याचा गौरव करणारा सर्वात मोठा सोहळा म्हणजे ‘अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन’. वर्षातून एकदा भरणारा हा अक्षरांचा महाकुंभ केवळ लेखकांचा नाही, तर तमाम मराठी रसिकांचा उत्सव असतो. आजच्या या विशेष ब्लॉगमध्ये आपण या संमेलनाचा गौरवशाली इतिहास आणि त्याचे

अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन: मराठी अक्षरांचा महाकुंभ आणि भाषेचा उत्सव! Read More »

क्रांतीज्योती सावित्रीबाई फुले: स्त्री शिक्षणाची मशाल आणि आधुनिक भारताच्या जननी

प्रास्ताविक आज जेव्हा एखादी मुलगी हातात पुस्तक घेऊन शाळेत जाते किंवा एखादी महिला मोठ्या पदावर कार्यरत असते, तेव्हा त्या यशाच्या मागे एका महान स्त्रीचा संघर्ष उभा असतो. तो चेहरा म्हणजे क्रांतीज्योती सावित्रीबाई फुले. ज्या काळात स्त्रियांनी उंबरठा ओलांडणे हे पाप मानले जात होते, त्या काळात दगडाधोंड्यांचा मारा सोसून शिक्षणाची गंगा घराघरात पोहोचवण्याचे काम सावित्रीमाईंनी केले.

क्रांतीज्योती सावित्रीबाई फुले: स्त्री शिक्षणाची मशाल आणि आधुनिक भारताच्या जननी Read More »

राष्ट्रीय विज्ञान कथा दिन २०२६: इतिहास, महत्त्व आणि कल्पनाशक्ती

प्रास्ताविक तुम्ही कधी विचार केला आहे का की, आज आपण जे स्मार्टफोन्स वापरतो, जे रोबॉट्स पाहतो किंवा अंतराळ प्रवासाच्या गप्पा मारतो, या सर्व गोष्टी एकेकाळी कोणाची तरी निव्वळ ‘कल्पना’ होती? विज्ञान आणि कल्पनाशक्ती यांच्यातील हा जो दुवा आहे, तोच ‘विज्ञान कथां’च्या (Science Fiction) माध्यमातून मांडला जातो. दरवर्षी २ जानेवारी रोजी जगभरात ‘राष्ट्रीय विज्ञान कथा दिन’

राष्ट्रीय विज्ञान कथा दिन २०२६: इतिहास, महत्त्व आणि कल्पनाशक्ती Read More »